Peter R. Prifti për prozën e K. Traboinit: "Katërkëndëshi i mundimeve"

NJË BOTË SURREALISTE, VIZATUAR ME MJESHTËRI ARTISTIKE DHE NË MËNYRË ORIGJINALE


Prof. PETER R. PRIFTI (1925-2010)
Pedagog, studiues, autor 


...Veprën tuaj (Katërkëndëshi i mundimeve) e kam lexuar me vëmendje. Ajo më ka dhënë mundësinë ta shoh Shqipërinë moniste nga një këndvështrim i ri, me "sy të rinj", dhe të depërtoj më thellë në botën e frikshme shpirtërore që krijoi diktatura. Ishte kjo vërtet një botë surrealiste, të cilën ju e vizatoni me mjeshtëri artistike dhe në mënyrë mjaft origjinale. Prandaj dhe punimi klasik i Salvador Dalit në kopertinë, është krejt i përshtatshëm për veprën. Me të drejtë gjithashtu ju përmendni ferrin e Dantes, sepse e merrni lexuesin përdore dhe i tregoni atij vuajtjet e tmerrshme që pëson njeriu dhe shoqëria kur mungon liria dhe komandon tirania.
Nuk e di çfarë pritje ka patur libri juaj nga publiku shqiptar në Amerikë, por unë them se ai meriton të lexohet gjerësisht; madje më se një herë. 

San Diego, Kalifornia, 7 shkurt 2001

* Katërkëndëshi i mundimeve/ roman në minjaturë
Kolec Traboini 2000

AVENTURA EROTIKE E GISHTO PËRRALLËS


AVENTURA EROTIKE  E  GISHTO PËRRALLËS


    
            Gishto Përralla i shkruan letër të dashurës


Hej ti baby girl. I love You. Ta marrsha!
Jam unë, ai i përbrëndëshmi. Ai i vogli, Gishtua. Jemi takuar një herë e një kohë tek Muzeu i Pushkinit në Petërburg, ku lexuam bashkë ato fjalët brilante të poetit, shkruar një miku të vet pasi bëri dashuri me Ana Kernin: “O Zot,  sot e .... Ana Kernin”, e më the disi e pizmosur se, pse të kisha çuar pikërisht tek ajo relike e poetit : "Unë nuk jam Ana Kerni.".  
Është e natyrshme që ti nuk ishe ajo se, ehuu, këtu e njëqint e pesëdhjetë vjet, asaj bukuroshes së Petërburgut i janë bërë kockat pluhur, po ç' i thua kësaj mendjes sime, që ty të përfytyron si ajo, kjo ndoshta për faktin se për atë Ana Kernin, m'a ka bërë gjithmonë zemra trrak.
Tani dua të njoftoj se unë shpëtova nga sikletet që kalova kohët e fundit e do të mund të kushtoj më shumë vemendje pas atij tërmeti që pësova nga ndarja me vetvehten. Tani, në ke durim, unë do të spjegoj një për një se çfar ngjau e si u katranosën punët gjithnjë brenda vetvehtes.
Ai Trapi, profesori, që ma heq vehten se di shumë e shumë  gjëra, më vuri një shtupë në gojë e unë nuk arrita të thosha ty në telefon,  të gjitha ato që doja, që gëlonin në trupin tim të vogël…( se zemrën e shpirtin ma ka marrë ai tjetri- më ka operuar, më tha, përgjithmonë). U mburr gjithashtu për vehten se,… unë, Profesor Trapi, jam shpirti, idealja, ndërsa ti, Gishto Përralla (e kishte fjalën për mua), je kurrgjë më shumë se materia brutale që kërkon natyrë mundësisht të egër e të pazhvilluar, gjithashtu jashtë teknologjive marramëndëse të kohës.
Kemi pikëpamje të ndryshme që po na e shkatërrojnë njëjtësinë, për të na kaluar në dyzimin që e pësoi edhe një gjeni si Majakovski, poeti i mjerë që ia hoqi vehtes se, të tjera kishte në shpirt e të tjera detyrohej të këndonte prej diktaturës.Mirëpo ca thonë shkaku ishte e dashura Lili Brik, që krisi e iku në Paris dhe e la me gisht në gojë këngëtarin e revolucionit bolshevik. Mirëpo tani nuk është koha as e Pushkinit me nostalgji e as e Majakovskit me buri. Jetojmë në një botë të lirë. Absolutisht të lirë. Mua më pëlqen të ha një mollë, ai më thotë, lere, është e bukur e mos e prek. Këtu  ështe thelbi i tërë filozofisë së tij. Shpirti platonik, thotë  është burimi i të gjitha arteve të bukura të botës. Më shkoi jeta me gënja me atë njeri.Unë shoh ndonjë vajzë të bukur, lere më thote ai, largohu e sodite nga larg këtë krijesë, kreatyre të Zotit se brenda saj, shpesh bën fole edhe djalli.
- Po zoti për atë punë e ka bërë,- i them unë.
- Brrutal –më ofendon ai,- ke gusto fshatari. Je mësuar të mjelësh  gjijtë e lopës e këtë punë do të bësh me femrat moderne si ta zemë  si Lisa Preslin. Këto që ke ti në gjak Gishto, - më thotë, duke më sqaruar,- janë instikte që i ka spjeguar me kohë Frojdi.
- Ku rri me shtëpi ky Frojdi- i them, - se në qoftë në New Ingland, do t'ia gjej vrimën ku është fshehur. Do të shkoj t’i hedh një katruve me ujë që t’i vijnë mendtë, në atë kokë se nuk paska mend fare.
- Nuk merr vesh ti nga psikologjia - më thotë profesori i ditur.

*     *     *

Mbrëmë, si ç’të kam informuar në një mesazh të shpejtë elektronik, ndodhi hataja. Mirë që nuk erdhi policia se do të ishim bërë qepaze. As unë e as ai, nuk i lëshojmë më asnjë kut njeri-tjetrit. More as një inç,  siç i thonë këta amerikanët njësisë matëse, se këta, moj shpirti im i vogël, i kanë masat krejt ndryshe që ta bejnë mendjen  çorap. Njerëzit që ishin rreth e qark shtëpisë dëgjonin grindjet tona e thonin: "Ky zihet me vetvehten. Keq e ka. Ka për të dallgëdisur shpejt, e po bëri ndonjë të pabëre lajmëroni menjëherë 911-tën".
Mirëpo nuk ishte ashtu. Ai nuk zihej me vehten por me mua. Ai vehten e ka sikterrisur me kohë e me vakt në art. Katran art, thuaj, që nuk nxerr një para të thatë të paguash billat. Nuk  është fjala për Bill Klintonin, por për faturat e dritës, gazit, telefonave, ujit e... plot Bill - Billa të tjerë.
Unë e dua vehten në jete. Ai në teknologji e në etikë mondane. Mjerane, thuaj. Nuk puqemi e mori fund. E kur nuk shkojnë mirë, në një rreth të ngushtë siç jemi unë e ai, duhet që pa tjetër të vijë ndarje.
Fjalë që thua lehtë, po hajde bëje këtë ndarje. A ndahet shpirti nga trupi? As me sopate e as me ligj nuk bëhet ajo punë. I ndan vetëm zoti. Por kur i ndan Zoti, i ndan e i  çbën fare. I kthen prap aty ku ishin.Punë balte.
Dje mbrëma më lidhi pas karrikes. Bëj të iki unë. Bahh! Iu luta.Hiç ai. Aty ngulur të dy si qullashë.
- Të dalim more- i thashë. -Njeriu ka nevojë për ajër.
- Ja ku janë kondicionerët - ma preu si sopata e mikut tim Sotir nga Dardha e Korçës.E shtoi:
 - Freskohu. Jemi në epokën e teknologjisë.
Mirëpo una ia ktheva me inat se nuk më rrihej:
- Po ne nuk hamë hekura por mish. Ke parë njeri që natën e martesës të fusë në krevat një nuse prej lecke?
- Jo -me thotë,- por ka dhe ashtu..
-Si ashtu e kështu?- pyes duke vërtitut gishtat e mija të vogla për t’i treguar një gjë që bëjne meshkujt e femrat kur i ka zënë vapa.
- Ti je teveqel e prapa botës, o Gishto!
- Mirë profesor, e pranoj se jam prapa, pa më thuaj  ç'bëhet përpara. Pra, si  është ajo puna e asaj....
- Seks elektronik- u ngut e më tha.
U hodha nga karrikja e rashë përdhe.
Gishto jam e falë zotit nuk u vrava shumë.
- Po unë nuk e kam prej elektroniku por prej vërteti,- i thashë i tërbuar, duke vënë dorën në mes të këmbëve se mos më kishte bëre ndonjë sherr teknologjik ky rrufian profesori. Për fat isha në rregull. Atëhere, duke parë injorancën time, profesori me durim më spjegoi se, kishte një dyqan seks shop në qytetin Dedham që i kishte të gjitha brenda. Si e do ti ose ajo, ic ap tu ju,- më tha që unë e mora vesh që ishte fjala, varet prej meshkujve a femrave se si e sa e duan, të madh apo të vogël, me ngjyra apo bardhë e zi…
- E do të vogël paguan më pak,- vazhdoi profesori.- e do të madh paguan më shumë.
- Po mirë - i thashë,- meqë njerëzit i shikojnë këto kursimet, nuk ka ndonjë artikull atje në qytetin e Dellit që ta blesh për të vogël e ngadalë të bëhet i madh.
- Ah jo - më tha.- Kjo nuk bëhet. Ti dashke t’i vesh flakën bisnesit. Të fusësh Amerikën në krizë.
- Dale more i thashë, - nuk jam unë nga ata të Bin Ladenit që i ka flokët e mjekrrën si ka çurrel seksi, e mos më fut mua në politikë more vesh. Unë Amerikën e dua se këtu kam rrojtjen. E dua edhe Bush llapatushin, e kam xhan, por s'ta kam llafin për krizë por për kërthizë.
- Atëhere shpenzo më tepër - më tha - dhe përsëriti - ic ap tu ju.
- Nuk të fola për cjeprit, ore, të fola për njerëzit. Ky që the ishte pazari për hallatet e burrave, po për plaçkat e grave, si i bëhet puna?
- Ka edhe nga ato -më tha - me bollëk. No problem.
- Pika -thashë unë.- Si me bollëk? Mos kanë prurë femra prej Europi?
- Jo - më tha - ato janë të shtrejta, por  është prodhimi vendas më i lirë dhe i sigurt.
- Si i sigurtë?!
- Domethënë nuk shqyhet shpejt. Nuk  çahen gjatë përdorimit.
- O ty t’u shqyftë koka, t’u shqyftë!- i thashë i zemëruar.

*     *     *

Nuk kisha dëgjuar ndonjëherë se duke bërë seks ndonjë femër, të jetë  çarë a shqyer tej e përtej. Pse,  çfar janë ato, një copëz thes?! Kur bëhen operacione  çezariane, prej hallit doktorrët, siç ia shqeu Mark Bruti Qezarit, mikut të vet barkun me thikë, ashtu dhe u hapin barkun femrave që të dalë fëmija e të mos vdesë pa lindur. E për këtë kishte marrë emrin e fatkeqit Qezar.Po kjo që po më thoshte, kjo ishte jashtë llogjike. Se fundja, kush kishte ndërmend t’i fuste të dashurës së tij poshtë barkut ndonjë thikë a një shpatë kur bënte seks. Po mendoja se mos ky Profesor Trapi kishte nisur të luante nga fiqiri. Çfar nuk ngjet. Edhe çmendet i varfëri njeri në dhè të huaj.- thashe me vehte.Kisha mbetur me gojë hapur si krap Shkodre në zall tek dëgjoja Profesor Trapin që vazhdonte me durim të më spjegonte:
- Në fakt ato japonezet janë më të vogla e praktike në përdorim.
- Edhe mua më pelqejnë - u nguta të hyja sërish në muhabet sepse edhe mua sikur më pëlqenin japonezët, megjithëse, po që të flas të drejtën, nuk i kisha provuar. Mirëpo çfarë nuk sjell e nesërmja në këtë botë. Njeriu rron me shpresë...
- Kemi furnizim edhe nga Kina, - vazhdoi profesori plot entusiazëm. Por vura re që pastaj iu pre zëri kur zbriti nga Japonia në Kinë.Ato koreanet nuk i zuri në gojë fare.
- Kinezet - vazhdoi ai,- janë më të lira dhe kanë shitje.
Më ra damllaja,  ç’prralliste ky? Po ku të linte Kina të eksportoje femra jashtë shtetit, dhe ku. Ti çojë femra imperializmit amerikan, tigrit prej letre, siç thoshte kryetari Mao, ishte baraz me tradhëti kombëtare. E kush, shoqet gardiste të kuqe të dacibaove të shaloheshin nga amerikanët.
Shkova tek çezma e oborrit të prapëm të shtëpisë dhe futa kokën në ujë. Isha si një i damllarënë. Me peshqir në kokë u ktheva prap duke menduar se biseda qe ndërruar tashmë e ajo temë qe harruar. Sapo u ula , profesori "krrëk", nisi të fliste si bilbil, e sikur ushtronte oratorinë në Boston Universiti:
- Më parë nuk sillnin, por tani kinezët të lusin se duan dollarë
- E kështu- shpotita unë, - shyqyr zotit i kemi dyqanet plot me mall badiava.A kanë garanci?
- Kanë garanci të plotë!
- Domethënë mund t’i përdorësh e t’i kthesh prap.
- Po brenda një muaji je në rregull.
- Gut for ju - i thashë. Por kjo qenka një treg me interes edhe për shqiptarët ,- thashë, - se vijnë pa para, janë të varfër . Pra kanë të drejtë t’i mbajnë kinezet në shtëpi një muaj e t'i kthejnë prap e të marrin paret, siç bëjnë me televizorat.
- Shurr - tha ai , e unë ngeca se nuk po e kuptoja, po më fliste shqip apo anglisht.
Nuk po i bija kurrkund në sinor idesë së tij.Mirëpo,edhe mua nuk më rrinte rehat goja e ia mora avazit të tij:
- Po sikur të mbeten me barrë, si i bëhet - i fola unë me zë të lartë.
Profesori lëvizi nga kolltuku prej lëkure të zezë.Mesa duket tërë çipsat e truve të tij bënë lidhje të shkurtër. Ishte një atak kaq i fortë sa vetëm u kthye nga unë, me pa me habi si të ishte një tutkun çmendije. I ishin ngritur ato pak leshra të kokës përpjetë.
- Mirë - i thashë në vazhdim,- ai rregulli i shitjes njësoj është?
- Njësoj -më tha prerë e vazhdoi me seriozitet - Të njejtat kritere ndiqen edhe për meshkujt edhe për femrat.Të voglat shiten më lirë dhe të mëdhatë më shtrejtë.
O, po e paska marrë lumi, Amerikën, thashë. Si  është e mundur që të voglat që janë më të mira e të njoma, e pas të cilave vërtiten të burrat zullumqarë të botës, të shiten më lirë. Pastaj, kush  është ai krriç gomari që vete të paguaj sa frengu pulën një femër si pelë. Këtë as ta besonte njeri në këtë botë, në botën tjetër kushedi, se ndoshta djajtë paguajnë se duan më shumë mish për të pjekur në ferr.
- E, punë cipsash - më tha.
- Çfarë janë cipsat?
- Të përbrendëshmet.- ma ktheu.
Duke menduar se të përbrendshmet e atyre që u shitkam me bollëk janë të linjtat e grave, nuk durova e i thashë:
- E po mirë de, të paktën i shesin me brekë se ashtu pa brekë fare nuk bën t’i lenë se qeshin njerëzia.
-  Çfar thua, more tutkun – m’u vërsul Profesor Trapi. - Çfarç brekësh, mor mullixhi fshati.Se mos na thua i veshin me thes mielli.
- Pse thua ashtu-ju ktheva - Pse më ofendon. Nuk e di ti se shqiptarët dikur me thasët e sheqerit që vinte nga Kuba bënin mbathje për gra e për burra. Nuk ke parë ti Made in Cuba në prapanicë të kalamajve të fshatit kur laheshin në kanalet vaditëse.Nuk e di ti se babai i një fëmije me Made in Cuba në të prapme, e pagoi me dy vjet burg për këtë punë, e kur mbaroi burgun, meqë u prishëm me Fidelin, e reabilituan dhe e vunë brigadier të komandonte fshatin. Ja pra e tërë kjo histori për një thes brekësh.
- Mos u lodh se i mbeshtjellin me qese plastike.
- U plaskan vape të shkretat, u qava hallet atyre vajzave nga Kina e Japonia.
Mirëpo një fytyrë me shkonte e një fytyrë më vinte. Profesori më thoshte gjëra të  çuditëshme që mendja ime e praktikës nuk i kuptonte. Ishte teknologji e sofistikuar që në shqip u përktheka e ngatërruar se mua plot ngatërresa më solli.
Ç'më ka gjetur mua s'ka gjetur njeri. Pa le kur ngulemi në televizor. Shih ai, kënaqu. Shih unë mos u kënaq. Me se të kënaqem,me përralla në beze.
- Shiko këtë Sara Bulldokun -me thotë -sa e mirë që  është. E pëlqej shumë, është speshëll.
U ngrita për të parë se mos po lehte ndonjë qen bulldog përjashta. Por kurrgjë s'pipëtinte në oborrin e përparmë. Edhe në të prapmin gjithashtu . Ndenja ca kohë përjashta e mendoja hallet që e kanë zënë njeriun e krisur në dhè të huaj. Pashë një yll që pikonte e atje, në atë  çast, m’u duk se po vinte në krahët e mi Borëbardha ime. Nuk po të quaj Ana Kerni se të hypën inati edhe ty si këtij profesorit tim, që më pret për të më qullosur trutë. Ah, thashë të isha tani te Borëbardha ime në Shqipëri. Aty në Tiranën tonë të bukur që e ka bërë cigane laramane për ta pirë në kupë ai Edi Rama. Si u freskova disi edhe të dergova një puthje qiellore, pashë  ç'pashë e hyra brenda ku më priste ai profesor Kishoti im që në vend te mullinjeve të erës kishte si armë teknologjinë e sofistikuar. Hyra brenda e i thashë të mos merakosej se nuk kishte përjashta këmbë qeni. Ai ose nuk ma vuri veshin, ose nga që ishte i përqëndruar pas ekranit, i kishte marrë tjetër për tjetër fjalët e mia.


*     *     *

Si kaloi ca kohë e si mendoi se i kapërcyem keqkuptimet, ai më cyti:
- Të pëlqen kjo Xhulia Roberts.
- Kjo hundpërpjeta, thua.
- Po - tha- hundëpërpjetë po ka ndrruar nja pesë burra. Ndërsa e ajo Xheniferr Lopez, që ke përballë, është në rradhë për të tretin.  Është mpleksur me Benin.
- Mos është shqiptar nga Tirana?
-  Çfarë thua, mor njeri i paditur - më tha.- E kush t’i  merr Ben-at e Tiranës, Xhenifer Lopes?
- Pse  çfarë kanë Benat e Tiranës? Të gjitha i kanë. Janë të kompletuar nga të gjitha anët. Të gjitha natyrale. Ka Bena që të luajnë tepelekun e kokës, në daç për bukuri, në daç për artistë, në daç për tregti, për sport, në daç edhe për kallash...
- Harroje atë këngën e kallashit, pa më thuaj pse nuk të pëlqen Xhulia Roberts, pse ka ndrrua burrat?
- Jo - i thashë - nuk më ha meraku se sa burrave i ka hipur sipër Xhulia. Në zverk - shtova pastaj se mos më keqkuptonte
- Po atëhere- tha ai duke ndërruar kanalin televiziv satelitor, - e sheh këtë personin këtu ?
- Këtë me syze që rri si rri grremc fiku e sheh shtrembër si ata pleqtë e Krujës majë shkëmbit? Qenka plak zevzek e antipatik- i thashë pa e zgjatur..
-  Çfarë thua mo - ma ktheu profesor Trapi. - Antipatik ky, antipatik Larry Kingu që ka ndërruar 17-të gra.
- Shiko i thashë- me durim të humbur. - Ky mbiemrin e ka mbret, por ky qenka dem. Pse nuk ja venë mbiemrin Demi se i shkon bukur - dhe vazhdova - Po për hamshor e mbajnë, mor profesor. Si atë kryeministri tonë që ndrroi gruan e mori një të re, Xhoin që e le pas bishtit këtë Xhulia Robertsin tënd .Ke parë ti se, që at’here, kryeministrit i erdhi shansi në derë e u bë popullor si Papandreu me Dhimitrën në Athinë.Të gjithë kryeministrat e botës janë si kurvat , mendoj unë Gishtua, vetëm me një ndryshin, ndërrojnë gratë se gjoja burra janë vetë, po kallami gjithmonë luan tjetërkund.
-Ti me këto fjalë, Gishto Përralla- më tha profesori i inatosur- do të kalbesh në burg. Atje në Sing-Sing. Tmerri i burgjeve.
- E pse?! Çjanë keto burgje. Diktaturë do të bësh ti mo,  që po më flet si ai Makarti i makartizmit.
- Po ja, the fjalë të rënda për atë punën e kryeministrave e të kallamit. Po të të mblidhen kryeministrat e të të hedhin në gjyq, siç hodhi Meksi Abdi Baletën, ti do ta kesh pisk.
- Po pse,  çfarë thashë unë. Jetojmë në një botë të lirë dhe gjithëseicili e luan kallamin sipas qejfit të vet. Këtë do të them, le të  më  çojnë po deshën edhe në Hagë te ajo mo, si quhet, Karla Ponte.Tani do t‘u them,  ligjet e kanë njohur lirinë e kallamit. Madje nuk e di ti se në Nju Ingland, priftërijtë me kallam kanë bërë hatanë.  Ç'ne  unë. Unë as kallamin tim s'po mundem ta luaj se më ke bllokuar brenda e nuk shoh femër me sy, jo më të shkoj e të ruaj, se kush ja fut e nxjerr kallamin grave të kryeministrave. Ej, thirri mendjes. Jemi në liri këtu- e drodha unë, veç të dilja nga laku, se më futi në të thella. Pastaj e tërhoqa muhabetin akoma më tutje - ne po flismin për atë Lari Kingun.
- Lari King nuk e mbajnë për ato që mendon ti, por se flet bukur.
- Atëhere- konkludova unë, -këtë e mbajnë sepse ka arritur të mundë me llapë, ose llapa-llap, merre si të duash, shtatëtëmbëdhjetë gra. Pika burrit. Nuk e merr në telefon e i thuaj të pushojë.
- Bah nuk bëhet.
- Po pse. Çdo qytetar e merr lirisht CNN.
- E merr, e merr- mor Gishto, por ai atë do, ndizet më keq e nuk e lëshon mikrofonin deri në mëngjez. Sepse ai atë kerkon, tema të reja.
- Shyqyr -thashë -që nuk thua se ai kërkon gra të reja, se kështu, me këtë vrull që ka ky plaku i CNN, i la burrat amerikanë të sharrohen. Se ku t’i gjejnë ata gratë, si t’i marri të gjitha ky Lari Mbret.
- Joooo - më qetësoi profesori.- Se ato që le ky, i marrin të tjerët.
Hajde qarkullim bujqësor, hajde, thashë me vehte, por profesori siç duket i lexoi mendimet e mia dhe vrap e ndërroi stacionin. Si e pa një pasazh filmi, më pyeti sërish:
- Po kjo a të pëlqen?
- Cila kjo - i thashë,-  këtu në dhomë nuk kemi ndonjë femër.
- Kjo artistja- më tha. - Kjo që ke në ekran, Elisa Dushku.
- Jo i thashë.
- Po -, e këtu ai e zgjati shprehjen duke menduar se do të më zinte në grackë , - kjo është shqiptare.
- Hiç fare, - ia ktheva pa menduar.
Kur e pashë se e kisha shkelur në ndjenjat tona nacionaliste, se nuk i kisha pëlqyer Dushkun shqiptare, atëhere përfitova nga rasti e i shfryva tërë dufin:
- Po  ç'jam unë, o njeri, një robot i Hollivudit?  Ç'më duhen mua sekset plastike,  ç'më duhet mua ajo e bulldogut në ekran,  ç' më duhet kjo shqiptarja e Dushkut kur unë more mik, nuk ju ndjej as frymën e nuk u prek as mishin. Po për të  çmëndur më merr ti mua. Po unë femrën e dua prej mishi, kockash e gjaku e pa asnjë cen, se sa për ekran e plastikë, ja ku ke një rrotë makine e shko e shfryhu po deshe. Bah....


*     *     * 
Kurrsesi nuk puqeshim. Atëhere bëra plan ta heq qafe se ashtu siç thotë e flet ai  është  çmenduri. Të shkojë gruaja të blejë një bisht gome me cipsa e ti thotë burrit, pa m’u qero nga sytë, më mirë një rrip i vogël pa tru, se sa një burrë hu.
Kur i thashë fjalët e fundit, më mori e më lidhi pas karrikes e më tha ta shijoja tani artin e madh teknologjik. Më hipi tërbimi.
- Po ty ndonjë gome llastiku të ka pjellë, more profesor Trapi.
Do ti që për një  çast shpëtova e t’i futa përdafe me të shara e të palara sa e bëra pistil. Më shtiret Profesor, më shtiret poet, më shtiret shkrimtar, gomar thuaj më mirë. Kur nuk di të sajdisesh një femër të kolme, siç je ti shpirti im( i imi- e jo i atij tjetrit se unë bëhem xheloz sa më çohet kallami përpjetë...kallamsheqeri që lëpijne kalamajtë them, e mos ma merr për keq, vogelushja ime ), për  çfarë i do të gjitha këto ndere e ynere-i thashë. Doktoratat ç'i do. Që ti pshurrin qentë.Si i pshurrin tashmë ato të Hoxhës. Se, ta kam llafin, u zunë keq. Unë e zgjidha gojën fare. Edhe ai  çfarë nuk më thoshte tek nxirrte shkumë nga goja. Jo më  çnderove, më bëre qepaze me një zonjushe për të cilën kam konsideratë virtuale e sublime( hajde trapllëqe që thua, i thosha unë), jo me nxorre bojën e reputacionin si shkrimtar...( shkrimk..).- ja ktheva unë menjëherë e ai më gjuajti me dosje nga ato që mban në dhomën e tij të kompiuterit. U përleshëm. Unë edhe pse më i vogël, arrita ta zboj atë delenxhi që mendon se meqë gratë hedhin përsipër një fustan, nuk kanë asgjë përposhtë fustanit, pa le breçkave, se nga ato ai nuk merr vesh.
Lere -lere por dhe ashtu, i kopsitur njeriu nuk mund të jetë. Se thua ti, që nuk the asgjë moj shpirtkë, kjo botë jallane rrumbullake si sisa grash, vërtitite e vërtite sa të duash, pi qumësht si i babëzitur, po ato sisa janë e nuk kanë ku shkojnë. Mbuloi ti me jorgan po deshe, ato sisa mbeten edhe sikur qeni qepën ta hajë.Mirëpo ata profesorët, ata hajvanërit që qullosin vjersha m’i quajnë me figura, jo planete e jo erë pjeshkë, me ca aroma e ca krahasime të tjera që të llahtarisin kur i lexon. Se ku ka më të mirë se sa aroma e vetë trupit, e kam fjalën kur është i larë. E për mua, moj shpirtkë sisa e femrës nuk ka si t’i ngjasi pjeshkës, nuk e kam fjalën tek forma por tek burimi i rradhës së krijimit. Primare të dalë sisa e jo pjeshka, pra mund të krahasosh pjeshkën( poetët jane të marrë) duke thënë se kjo pjeshkë është si sisa e një vajze( ah të shkretën), por kurrë -sisa e vajzës nuk mund të krahasohet me pjeshkë për faktin( e këtu profesori zbulon injorancën e vet), sepse zoti më parë krijoi prej baltës Adamin e Evën, u vuri baltë sa deshi nëpër pjesë të trupit e vajzës i vuri dy toptha në gjoks e Adamit i vari një bisht baltë nga poshtë. Se pse e bëri këtë as vetë Zotin ta pyesish sot, nuk e di. Se shumti kur krijohet nuk vritet mendja shumë për domethënien e gjërave. Se pyete një nënë, kur i erdhi mendimi që të krijojë një bebe e ajo ose do të përgjigjet kur më erdhi qejfi, ose do të zëre me gurë e të lëshojë qentë e fshatit të shqyejnë. Pastaj Zoti, që ta vazhdojmë llafin, duke kopjuar krijesat e veta, sipas formës së gjinjëve bëri format e frutave, ta zëmë të pjeshkës e, sipas baltës së varur të Adamit, bëri bishtajen, bëri kastravecin, bëri bananen. Patëllxhanin nuk po e zemë në gojë së është prodhim orjental e bota nga këta orjentalet ka fort frikë se ja, Sida, Sarsi, Ngarsi, Fanatizmi, Terrorizmi, Pederastizmi( këtu ja fusin kot se ata pederastët janë në kishat e Nju Inglandit të Amerikës),
Dreqi e di. Kapitalizmi që të jep djathë pa bukë,  është aq i zgjuar dhe di ta vërtisë punën të të bindi për atë që thotë. Domethënë  ç'të duhet buka kur ke djathin. Ose: ti, nuk je  mi që ha vetëm djathë.E ti  çfarë t’i thuash, kur ai e mban djathin në dorë e po e kundërshtove s'ta jep.

*     *     *

E kështu deri këtu llafin e ngamë mirë. Tani ku ta mbajmë revanin. Për  çfar të flasim?Kë do të zemë në gojë e kujt do t’ja fusim bishtin( më fal, gishtin)?
E lamë pra tek pedantizmi i Prof. Trapit.
Unë mendoj se ia kam gjetur mirë emrin, edhe ti ashtu ta quash pa frikë, se të dal zot unë. Po të tha gjë, heeee..ia marr shpirtin atij shulaku( se  është i shkurtër ai, mos pandeh se  është fyell si ata gjato gjatojat e Tropojës), i rras kallashin, nuk më njeh mua ai... nuk e le unë të prekë as me bishtin e dorës. Këtë punën e gishtit me bishtin e ngatrroj gjithmonë. Në të vërtetë, ai gishtat i ka si bishta, por kurrë nuk i mbledh ndonjëherë tre sipër e të mesmin poshtë, siç bëjmë ne, gjithë ditën që ka falë zoti. Për kulturë, po të them se, amerikanët e kanë ndryshe atë shenjën, tre gishtat e shputës i ulin poshtë e të mesmin e ngrejnë lart. E di pse e kanë sajuar këtë? Sepse, sipas qypit tim të vogël, kurrsesi se janë superfuqi e supermen e ua fusin të gjithëve, por se gjoja, atyre u ngrihet më shumë se europianëve. Vere re. Europa gishtin e mesit poshtë, Amerika gishtin e mesit lart. Këtu diçka ka mirëpo, Profesor Trapi këtë nuk e nget më tutje se gjoja janë gjëra diplomatike të ngatërruara. Mirëpo po të ishte kështu, pse e prodhuan Viagrën në Amerikë kur këtyre amerikaëve u rrika gjithnjë lart e më lart? E pse nuk u prodhua në Europë kur këta e paskan poshtë e më poshtë?! Kjo  është një  çudi. Ndoshta  çudi e shekullit që shkoi, mirëpo ky shekulli i ri që hyri me pompë as nuk e  çan te prapmen për të vjetrin.
Me këtë studim po merrem unë se me pëlqejnë këto me të futura, mirëpo Prof.Trapi më qesëndis e më thotë do të  japin çmimin Nobel ty, mor derdimen. E pse jo?- e kundërshtoj unë. A nuk ja dhanë  çmimin atyre që bënë ilaçin për t’ua ngritur njerëzve? Edhe unë këtë analizë po bëj. Tani unë po vras mendjen se  çfarë bëjnë studiuesit franko-gjermanë, nga inati i pushtimit të Irakut, a nuk po zbulojnë ndonjë gjë që tua ulin amerikanëve, që t’i bëjnë edhe ata si vehten të paktën. Ambicje të mëdha për këto punë.Thanë se po bën një studim Shiraku i Francës, por financat ishin shterrur dhe thesarin nuk mund ta preknin kurrsesi.
Sepse, që të dalim prap tek Prof. Trapi,se atje e kam gjithë inatin , ai sikur ka gëlltitur okllainë. Di ti  çfarë është okllaija? Ta tregon lala ty. Se unë, Gishto jam por i di të gjitha. Një shkop është. Bojagi i gjatë si bisht qeni. Le të shkojë e le të merret me profesorllëqe a me doktorata, s'm’u ça trapi mua. Nuk pyes unë. Unë jam ai që i nxjerr bojën gjithnjë. Ai nisi të katranoste një libër seriozisht dhe e di se ç’ndodhi. Në fillim e qullosi, e po të mos të hyja unë si personazh ngeli profesori bythjashtë para lexuesve.
Tere lezeti i librit jam unë, Gishtua. Futem e dal kudo. Në çdo qoshe e në  çdo skutë. Tani ai ka dëshirë të shkruajë një diçka si një tregim të gjatë për një emigrante e ca kusure të tjera. I thashë, fut sex në libër, si tek ai "Njëqind ditë që e bënë botën pleh " ku hallatet dalin açik fare. Jo, ai. Nuk pranonte. Trap e okllai bashkë.
Futi mor ca gra bjonde të llakosura e buzëlopë si buallica Karbunare që të tunden e shkunden, i thashë me marifet. Ngec, ai. Nuk hante sqepar. E unë tani kam vendosur, si Gishto që jam, të futem në subjekte pa e kuptuar ai trap autori, pra, kur ai të shkruaj, unë të ngjishem në mes të fleteve dhe e di ç’do të bëj? Hatanë do të bëj.Do të futem poshtë fustaneve( unë i vogël sa një gisht jam ndaj më thonë Gishto) e do t’ua këpus llastikun e brekëve të gjitha grave pa përjashtim.
Ha-ha-haaaaaaaaa!
Bota do të gajaset kur të venë të marrin librin në kioskat e Tiranës a në panairin e madh dhe të gjitha gratë personazhe të librave të mbeten pa brekë. O zot i madh, tani unë po e mbaj barkun me dorë për gazin që do të kaplojë të tjerët në përurimin e librit të profesor Trapit tek Piramida se atje e ka syrin.  Pa le, kur mendoj se si do t’i fluturojnë syzat nëpër ujvara qiejsh autorit. Dhe ti, shpirti im, mos prano të gënjehesh prej atij mahmurri, se do ta pësosh keq. Kurrsesi nudo, si i thonë këta të kulturës, se unë i them popullorçe lakuriq, si andej nga lagja Mangalem e nahija e Urës se Goricës.Ti nuk e di ku bien Ura e Goricës e kthesat e Gomsiqes, moj shpirt? Jo?! Ta them U , siç thoshte për Dullen ai Devol Koçja, që i ngeci bytha në sediljen e drogës dhe hëngri 6 muaj burg kot na si koti. Ky Profesor Trapi, më duket se edhe ai kështu do ta pësojë. Do t‘i fusë ndonjeri ndonjë qeskë me miell të bardhë e në vend që të vijë në porto Romano, do të gjendet në Porto Palermo e të përfundojë në ndonjë qeli në porto Venecia, si Vaso Pasha, kur ishte student e u përzie me kryengritjen e frymëzuar prej Manzonit. Fundja mirë t’i bëhet se çfarë pret nga ai.


*     *     *

Të zhgulet nga nahija e botës tjetri e të rrije si guak, përpara atij gjoksi, oh zot, e atij trupi, leri të përbrendëshmet, s'po i zemë në gojë, se ato janë t’i lëpish në kupet, mirëpo dinjitari  ështe si gomari, pëllet në qejf të vet. Por s'ka gjë se jam unë për këtë punë. Unë, Gishtua, që më thonë ndonjëherë edhe Pinxho, por unë nuk mërzitem se i vogël-i vogël por punën e bëj të madhe.
Epo, do thuash ti, se jam sa një gisht. Epo edhe gishti ka vendin e vet. Pa një gisht të jesh, turp të vjen. Nuk ke dëgjuar dikur kur i fusnin plumbin ndonjë antari ( unë gjithmonë u kam thënë ank....)të Biros Politike, e ne tek njeri-tjetri pasonim lajmin "Ja futën gishtin edhe këtij". Ja pra shpirt , edhe gishti bën punë. Domethënë të bën hatanë. Dhe unë kështu ia bëra atij Profesor Trapit, i futa gishtin, sa mos të dinte ku të  vente e më tha: "Unë kurrë më në jeten time nuk do të përdor këtë e-mail. Do të vete, tha minus 1996". Tani  çfar  do të thoshte ky cjap komune me këtë fjalë, nuk e di, por gjasat janë të kërkojë me ty linja të tjera që unë të jem larg se i prish muhabetin dhe ja humbas seriozitetin kuvendimit. Një mut të madh që të hajë me të gjithë ata që ja rrisin mendjen duke i  thënë: "Ne nga Profesor Trapi mësojmë shumë gjëra. Krijimet e Profesor Trapit janë frymëzime plot figura të bukura poetike. Ai është Dostojevski  ynë. Të ketë shëndet profesor Trapi për të mirën e thesarin e Letërsisë Shqipe se e kemi kollonë çeliku e vinç drageti", aq, sa mua më vjen për të vjellë. Sa më shumë që e mburrin, e sa më shumë që atij i bëhet qejfi, aq më shumë bërtas e u them, ju thoni  çfarë të doni, por Trapi i Profesorit nuk bën një lek. Ai  është një bishtqen që s’e ka shokun. Poezitë e tij janë jo për t’u përshendetur por për t’u pjerdhur. Ndërsa prozat për t’iu shpuar faqeve një vrimë në mes e tu futësh.....gishtin. Ja kështu dua t’u them. Por nuk më dëgjon njeri.
Mesa duket janë edhe ata si ai. Njerëz në këllef që bëjnë për çdo libër nga dy promovime, një në Tiranë e tjetrën në Nju Jork  ku mblidhen ca derdimenë me bibilino që duan kafe qyl. Nuk ke dëgjuar të thonë për kësisoj njerëzish se janë si këllef  …k…., kryetari desha të them. Ja pra dëgjoje... Se unë ty ti them të gjitha, të gjitha shpirti im, se ti je jetë, je gëzim, ke nevojë të qeshësh, të hidhesh, të përdridhesh, të bësh sparkatën, të lodrosh, të shtrihesh ....e deri tek  fjala e fundit që vjen sipas kësaj rime mallëngjyese e të cilat nuk i kanë fjalorët shtatëokëshe të akademikeve( o zot sa të marrë janë), por njerëzit si njerëz që janë,  i përdorin, se ashtu u a ka ënda…
Shiko shpirti im. Mos i harxho as bateritë e as talentin me atë Profesor Trapin se në këllefin e tij nuk ka asgjë vetëm eufori e mendjen humbëtirë si qielli i Teksasit ku vijnë e shkojnë hurrukejn-uruganët sipas qejfit. Se unë, Gishtua, vërtetë e kam këllefin ( reputacionin them) të vogël, se edhe unë i vogël jam, por punën e bëj tamam. Prandaj sikterrise atë trap që nuk ka dy koqe mend në tru ( ja kanë hëngër mizat mesa duket) dhe eja te unë, Gishtua kokërrvogël.
I vogël jam
por një  zemër të madhe kam
sa një mal
se të kam brenda ty, moj xhan.
Profesor Trapit i them ndal
se kam buzëkuqin në ballë
kur më puthe me aq mall.Pallë, o pallë!
Ah,  ç' vete! gallatë fare. Unë vdes për poezitë me qe palla. Kështu e kam qejfin. Profesor Trapi do të më thoshte: "Ashtu do ti, të bësh koqen e qejfit, por nuk të le njeri". "Hajvan Profesor mbete tërë jetën- do t’i them unë Gishtua. Po ti mor Profesor Trapi, kur nuk di të kthesh ato fjalë që the, koqen e qejfit, në sens të kundërt ku di ti ta vërtisësh një femër në krevat.
Si nuk e kupton ky i fandaksur pas letrave, se tjetër është të thuash Profesor Trapi e tjetër Trapi i profesorit. M’i rroftë filozofia që ka bërë në kolegj. U dhjefsha mu në leksione. Lëre  ç'merresh me të. Lere të thartojë trutë nëpër dosje e internete se aty i shkarkon baterite ai. E sa për krevat...se ke atë. Për krevat jam unë Gishto Përralla.
Herën tjetër kur të nis rrëfimin e ri, do të më marrësh në prehër, moj shpirt, moj tul e kockë e zemër bashkë, por mos më fut poshtë fustanit se të bëj hatanë.
Jam Gishto Përralla unë.
Tani që po i vjen fundi  letrës, po citoj edhe fjalët e tua, nga mesazhin plot mallëngjim, që ma dërgove nga Tirana.

Ai tjetri!.. eh, ai tjetri foli dhe po ngacmon para kohe po fundja lëre se ty të ndihmon të ndihesh më i lirshëm me mua, kurse mua më shkriu së qeshuri..ha ha ha s’kam qeshur kurrë kështu, besomë, ah ti shpirt trazovaç brenda vetes, ti? Sa të dua . Të puth e të shtërngoj larg nga Tirana jonë ku të pres deri sa të vdes, Gishtua im i vogël!. .

Për të puthur të puth edhe unë se të dua, moj shpirti im,moj girlfriendja ime, por më je larg, ku Tirana e ku Bostoni, pastaj, ku e si,  të puth ekranin e kompiuterit, bah, nuk jam unë ai, Profesor Trapi që bën nga këto gjëra. Jam Gishtua. E fundja kam edhe unë disa dyshime të vogla. Këto fjalë të ëmbla m'i thua mua apo atij Profesor Trapit se jemi dy gjëra të ndryshme, dhe po nuk e zgjidhe ti këtë punë, unë Gishto Përralla do t’i kërkoj duel siç i kërkoi Pushkini kundërsharit të tij që ia shau Ana Kernin, se gjoja se ia kishte bërë edhe ai ashtushi... Pastaj po u vrava unë si Pushkini, si do të bësh ti pa mua, Gishton e vogël. Fundi fare, kush do t’i shkruaj ato fjalët e bukura për Ana Kernin tim, ato fjalë që ti kam thënë në intimitet në Muzeun e Petërburgut, por ai trap trapi m’i ka fshirë nga Interneti.
Prandaj, ma ndaj këtë punë e më thuaj me kë je ti? Me mua apo me atë? Me Gishton apo me Trapin, sepse dy bile në një kaçile nuk futen, (e kam fjalën për bilat e biliardos.)
Pra ta kam llafin je me njeriun apo ariun?!
Unë Gishtua i vogël dua të puth në buzë e në faqe, por jam shumë i shkurtër, shpirti im, e nuk të arrij prandaj, ja, "ngec" një të puthur në mollaqe. Nuk i thonë kot " I madhi për harxhet e i vogli për kësmet".
Tashi ti je me Kësmetin e po me Harxhetin? Eja me mua t‘i ndjesh lezetin!


Gishto Përralla, më 17 të Gushtit 2003

ÇEÇENET E PERIFERISE-tregim nga Kolec Traboini



KOLEC TRABOINI
ÇEÇENET E PERIFERISE

1-

Ai banonte në një pikë të globit, dhe ashtu si bota kish hequr dorë nga ai, është afërmendësh e arësyeshme që edhe plaku njeri të hiqte dorë nga bota. Fillimisht kish lënë në harresë qytetërimin, i cili e lodhte, e dërrmonte, aq me tepër se shkëlqimi marramendës e tundues, pasi i kishte vërvitur trupin, tashmë  i valëviste shpirtin si një flamur kombëtar i reckosur që era e frynte nëpër hatllat e atdheut me tjegulla të thyera.
Hoqi këmbët zvarrë i tmerruar nga azilet e pleqve dhe si gjeti një hapësirë djerr diku në periferi, ku qyteti herë dukej e herë zhdukej në vartësi të tymnajave e avujve  mbytës. Aty mblodhi çfarë i kish mbetur nga treçerek shekulli jete në një erozion të jashtzakonshëm. Kishte periferive mjaft si ai, që i afruan mbështetje me shumë dëshirë, me qëllimin e mirë që të ishin pranë e pranë në ditët e fundit. Edhe pse pleqëria kërkon ngrohtësinë njerëzore, ai tundi kokën me shpoti sepse e mbante vehten akoma lart. Kish mbetur në shpirtin e tij një vatër ose një shkëndije akoma e pafikur e inteligencias që e bënte të mos ta quante vehten fare i zakonshëm. Se fundja diçka kish lëçitur, kish kënduar mendje të ndritura e nëse jeta e vuri poshtë, shpirti rrezatonte  një shpresë të ngrohtë se një ditë ai nuk do të ishte ndër të zakonshmit. Ishte këmba e fundit e shkallës së drujtë për të zbritur në sheshpushimin ku hapeshin dyert e ferrit të jetës, por gjithesesi ende nuk kishte zbritur. Ende ishte i qëndrueshëm. Si i derdhur në baltë, mbi një bazament të lagësht ku vinte era kalbësirë, e ku një krimb përditë grryente për të sosur çfarë ende kish mbetur.
E ky krimb më shumë grryente në mendje, gëlltiste copëzat e shpresës. Ajo brejtje sikur i kafshonte zemrën, e megjithatë qendronte i heshtur si një dinjitar e shumë larg nga ata që kishin të njejtin fat të periferive.
I shihte të tjerët, bashkëfatësit e vet, që rropateshin sa herë vinte makina e ndihmave humanitare që shkarkonte si pa të keq aty pranë kasolleve, dhe i përbuztëte.
Sollën një herë një dollap, në gjendje pak a shumë të mirë, që mund të përdorej edhe si vend ushqimesh edhe si bibliotekë, sepse rrobat i varte nëpër gozhda, por ai nuk kishte venë dorë mbi dollapin. Ja sollën deri tek dera e kasolles, dhe duke e ditur natyrën e tij krenare, ja lanë aty dhe ikën si pa u ndjerë. Dy ditë qëndroi dollapi përjashta mirëpo kur papritur u dyndën retë, ai vendosi ta fuste në kasolle. Ishte i vetmi rast kur thirri për ndihmë. Ata që erdhën e kuptuan sepse megjithëse i bashkonte fati i zi i mjerimit shoqëror, kishte diçka që i ndante. Në një farë mënyre ai ishte dinjitari i tyre, përfaqësonte gjënë më të mirë  që mund të kishte ai grup njerëzish që në fjalorin e përditshëm quheshin çeçenët e periferive. Sipas kësaj shprehje ai duhet të ishte kryeçeçeni.
Një ditë tjetër makina solli të mbeturat nga shtëpia e  një ministri, i cili kishte porositur që t’i dërgonin si ndihma për të pastrehët. Rendën të gjithë çeçenët dhe ropi kush mundi, veç ai nuk lëvizi as këmbët e as qerpikun. Por ndodhi një çudi, kur njerëzit  u ndodhën para një fraku dhe një kapelje borsalino marke italiane, të gjithë ranë në një mendje se kjo do të ishte dhurata më e mirë që mund t’i bënin dinjitarit të tyre që e mbante kokën lart. Shkuan me dhuratën e çmuar te praku i kasolles. Ai i pa diç me përçmim e diç me  qortim e hyri brenda. Eshtë e natyrshme që asnjë nga ata që i sollën dhuratën të mos guxonin të hynin në kasollen e tij. Heshtën, dhe si e lanë frakun e borsalinon në prak të derës, u kthyen kokëulur.
Kish nga ata që filluan  të flisnin keq. Se nuk do ta pranonin më si të parin e tyre, si të thuash kryeplak a kryeçeçen. Por kurrsesi si një mbret, se plaku i vetmuar sillej si të ishte një mbret i vertetë, natyrisht mbret i mizerjes. Ndaj e lanë...madje edhe nisën ta harrojnë, e veç ndonjeri kujtohej t’i çonte ndonje gjë për të ngrënë, se e dinin se ai nuk do të kërkonte edhe sikur të ishte duke vdekur urie. Por veç vdekjen e tij nuk e donin. Se ai mishëronte diçka që atyre u mungonte krejtësisht, a mbase edhe mundi t’i kishin patur në zanafillë por duke zbritur shkallët e shoqërisë u kish humbur përgjithnjë... E kështu ata e kishin një shkak për ta nderuar, e ai kishte po të njejtin shkak për t’i përbuzur...

2-

Një prej ditëve të lagura qull, e kur balta të ngjitet deri në skalp, një grup moshatarësh të tij, që e vështronin nga larg kasollen që binte në sy në lartësi të kodrës, e panë të udhës të vrisnin mendjen për t’ia lehtësuar jetën atij që ishte me pranë qiellit por edhe më pranë rrufeve. Në një prej ditëve të zbarkimit të mbetjeve, në mes të rrangallave që sollën për të ndihmuar të vobektit e periferive, u pa dhe një qen plak, i strukur e plot frikë se njerëzit që pa ishin shumë të përçudnuar e madje edhe disi të pistë e dukeshin si keqbërës.Nuk ish mësuar mesaduket  të afrohej me këtë kategori njerëzore. Në qafën e tij varej një medalion bronxi në të cilën dukej një stemë mbretërore. Ish e pabesueshme. Si të ishte katandisur një qen monarku në këtë ditë. Të ketë ardhur  me anije nga Anglia ose nje qen sankson i  braktisur në brigjet e Mesdheut. Se anglezët më shumë se kushdo e rrahin detin. Të jetë hedhur në ujë e të ketë dalë në breg. Kush e di. Shpesh herë edhe fati i qenëve është si fati i njeriut. Në trill braktis çdo gjë, ashtu si prej trillesh fati, braktiset prej çdo gjëje e gjendet në kodrën e shtufit  me dhera të kuqerremta njeriu.
I mjeri qen i lagur e i mardhur pa ç’pa e u afrua me njerëzit e periferive edhe pse nuk ishin të rangut të tij. Por nevoja e mëson qenin me keq se njeriun. Dhe, sapo i jepnin diç për të ngrënë, ai, qeni fisnik, dilte diku në ndonjë çukë e shihte horizontin. Kërkonte mesaduket ato hapsira prej nga kish ardhur. Shihte retë, diellin, hënën, si të thuash ishte një qen meditativ. Si nje filosof lashtësie. Ndaj dhe njerzit e rrahen mendimin dhe e pane të udhës qe atë qen t’ia bënin dhuratë plakut të kasolles në bregore.Por duke ditur sqimën e tij, që kurrë nuk pranonte dhurata nga ata poshtë, që nuk ishin të serës së tij, vendosën që qenin t’ia dërgonin natën, pa i parë plaku, e kështu ai nuk do t’i ngryste ditët fare i vetmuar. Ashtu thanë e ashtu bënë. Në një prej netëve të errta, morën udhën drejt kodrës me qenin  dhe si iu afruan kasolles me teneqe ku nuk pipëtinte asgjë veç gërhimës së moçme, e lanë qenin aty dhe morën rrugën përposhtë. E mrekullisht qeni mbretëror qendroi aty tek porta si të ishte pranë kolonave të mermerta të një pallati.
Aty vonë nisi të kuiste. Ase nga frika ase ngaqë e  lodhi vetmia. Kuitja e zgjoi plakun. Hodhi setrën krahëve, ndezi një fener vajguri dhe me të përpara bëri përjashta derës. Një qen i mardhur. Një herë i lindi ideja ta trembte, se mos ishte ndonjë qen i zgjebosur, por jo. Ish nje qen i urtë. I afrueshëm. Sytë e tij ishin sa lutës aq të frikshëm. Plaku u nemit se nuk kish parë ndonjëherë qen të tillë me sy kaq inteligjent, e sikur prej tyre buronin mendime. Zgjati dorën dhe e perkëdheli. Qeni kuiti dhe zuri t’i lëpinte dorën. Plaku mori medalionin që i varej në qafë qenit dhe e pa duke e afruar pranë fenerit. Nuk po i besonte syve. Një stemë mbretërore. Nisi të alternojë vështrimin sa nga qeni tek medalioni. Ngadalë u bind se fati i kish përplasur në këtë bregore për ta ngrysur jetën bashkë. E futi brenda dhe si i shtroi një batanie të vjetër i tha të ulej e të flinte. Se edhe qentë duhet të flenë, mendoi plaku, paçka se pleqëria e zbon gjumin.
Nisi të fantazojë se çdo të bëjë të nesërmen. Të nesërmen e të pasnesërmen që tashmë do të ndryshonte nga e djeshmja sepse kjo kasolle tashme kish dy frymë. Fiku fenerin e ashtu në ëndërrime e kapiti gjumi me idenë ngazëllyese se tashmë nuk ish vetëm, se vetmia ish zbuar tutje si mjegullat luginave.

3-

Ai e kishte zakon qe çdo ditë të largohej nga kasollja e tij, e ç’kasolle, katër dru të ngulur në diell e teneqe rreth e qark e në çati, të kalonte në mes të rrugicës së ngushtë që të nxirrte në një vend të shkretë që nuk prodhonte asgjë, aty ku lartohej vetëm një dardhë e egër mbi një kodër shtuf, mbi të cilën shfrenin forcat e verbëra të qiellit. Sido që ish djegur e përvëluar  me qindra herë, ajo prap kishte nxjerrë një filiz në trungun e përzhitur e jepte në stinën e vjeshtës ca kokrra të tharta që mezi haheshin nga të rinjtë me dhëmbë të fortë, se sa për pleqtë, ai frut vlente sa për t’u sekretuar qendrat e pështymës e t’u bubullonte stomaku që tashmë u  ish zvogëluar shumë.
Ai nuk hante, ai thjeshtë mbllaçitej  duke krijuar  iluzionin e të ngrënit. Sapo plaku njeri( sepse në atë kasolle kishte dy pleq) e mbaronte ritualin dhe e mbështynte dardhën e egër tutje, afrohej aty  plaku tjetër, plaku qen, që gjithnjë i ngjitej nga pas sapo dilte nga kasollja. Si e nuhaste frutin e hedhur, zgjaste gjuhën e pasi e merrte në mes të dhëmbëve, e hidhte edhe ai tutje, duke shikuar të zotin ( zot i thënçin), me një vështrim të turbulluar sikur t’i thoshte qortueshëm „Ç’ha dhe ti?!“, dhe sikur t’i vinte turp që kishte një të tillë zot të pakullandrisur e për të cilin nuk kishte kurrfarë shkaku të mburrej sadopak. Atëhere bënte tutje, kinse do ta braktiste...Dhe plaku qen e dinte , natyrisht aq sa mund te dinë qentë, se tani plakun njeri do ta rrektëte gjumi, se rreth e qark hundës së tij do të vërtitej një mizë e madhe, që nuk do ta linte rehat, e se detyra e tij ishte që t’i qepej asaj mizës që të rrinte rehat plaku tjetër njeri që nuk kish tashmë as fuqinë e një qeni. E kjo e nervozonte aq shumë qenin plak sa herë herë i bëhej se do ta braktiste plakun tjetër qe flinte nën hijen e dardhës së egër, ku jeta e tyre qe lidhur si pas një kulmaku. Aty flinin aty zgjoheshin. Aty fillonte e mbaronte bota. E qeni plak shpesh kish marrë udhët për hije dardhash te tjera të egra, por prap qe penduar e kthyer. Çfarë do të bënte plaku njeri pa plakun qen. Me kë do të llafoste? Me ke do te flinte shpinë më shpinë kur binte muzgu?
E kështu, kokëulur e i penduar plaku qen kthehej sërish.Kuiste.I lëpihej plakut njeri i cili, megjithëse i rrinte sertë tradhëtarit, prap kthehej dhe ai. Ndërronte mendje dhe zgjaste dorën të përkëdhelte qenin plak e kështu vendosej mirëkuptimi.Se fundja mendonte qeni, përderisa nuk kujtohej asnjë dykëmbësh nga bota e njerëzve, atëhere i binte barra atij, katërkëmbeshit nga bota e qenëve,  t’i qendronte pranë këtij gjynahqari. Dhe rrinte duke vështruar hapsirat e përzhitura nga vapa, por frymë e gjallë nuk dukej.Veç ndonjë mizë, ndonjë davan shkurresh fort të bezdisura e fort të hidhura në pickim. Të pamundurën  le të bënte plaku qen, ai e dinte se çfarë do të ndodhte. Davani do ta gjente një mënyrë për ta pickuar plakun njeri, e ky do të hidhej i tromaksur. Pastaj do të mbështetej sërish me kurriz në trugun e dardhës së egër, do të shfrynte hundët, e do të kollitej tri herë me një kollë të thatë duhani. Dhe plaku qen e dinte se pas kësaj, plaku njeri do të ngrihet e në gjendje kllapije do t’i drejtohej atij, qenit plak, me një zë disi të lartë për moshën e vet. Detyra e plakut qen ishte vetëm të rrinte sus, dy këmbët e para t’i shtrinte mbi shtuf e të vështronte drejt me një qëndrim disi solemn. Kish vite që qëndronte ashtu sus që në rininë e tij prej qeni, kur këtë ritual e bënte me kënaqësi, ndërsa tani qe lodhur edhe ai, mirëpo këtë ritual do të vazhdonte ta bënte sepse kjo i jepte kënaqësi plakut njeri, e , përderisa e kënaqte të zotin, pse të mos e respektonte dëshirën e tij të çmendur për pak madhështi. Dhe kështu plaku qen dëgjonte paçka se nga fjalët e plakut asgjë nuk merrte vesh. Po fundja kjo qe disi e justifikuar, kur nuk e merrnin vesh njerëzit, e ku mund ta merrte vesh ai që qe thjeshtë një qen.